Heldere uitleg over marginale druk, heffingskortingen, toeslagen en de vraag of meer werken loont. Op basis van promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Het deel van elke extra euro inkomen dat naar de overheid gaat, via belasting en afbouwende toeslagen. De basis om te begrijpen of meer werken loont.
Gestapelde toeslagen kunnen de marginale druk fors opdrijven. Toch is een hoge marginale druk niet hetzelfde als een armoedeval. Een veelgemaakte denkfout.
Twee maten voor belastingdruk die vaak verward worden, en die in ons stelsel zelfs tegen elkaar in kunnen bewegen.
Hoort het hoogste tarief bij de hoogste inkomens? Wat de optimale-belastingtheorie over die afweging laat zien: een model-uitkomst onder aannames, geen waardeoordeel.
De actuele schijftarieven in box 1, rechtstreeks uit het rekenmodel. Plus waarom het schijftarief nog niet je werkelijke belastingdruk is.
Je werkgever verrekent maar twee heffingskortingen automatisch in je loon. Andere, zoals de IACK voor werkende ouders, en aftrekposten als zorgkosten of giften, krijg je alleen als je ze zelf via je aangifte opeist. Hoe dat zit, en waarom je werkgever ze niet kan toepassen.
Bij een tweede baan houdt de tweede werkgever vaak opvallend veel loonheffing in. Zwaarder belast word je daardoor niet: de inkomstenbelasting kijkt alleen naar je totale jaarinkomen. Hoe het voorschot werkt, waarom bijbetalen geen boete is, en waarom de marginale druk het echte verhaal vertelt.
De schijftarieven voor AOW-gerechtigden, rechtstreeks uit het rekenmodel: lager in de eerste schijf, met een lagere algemene heffingskorting en een aparte ouderenkorting.
Box 3 belast je vermogen via een verondersteld (forfaitair) rendement, boven een heffingvrij vermogen. Spaargeld, beleggingen en schulden hebben elk een eigen percentage, en de verdeling bepaalt mee hoeveel je betaalt.
Bestaand onderzoek leunt op een macro-model met maar een paar inkomenspunten. Waarom een eigen microsimulatie die elke euro doorrekent nauwkeuriger is, en wat dat voor jou betekent.
De drie standaardkortingen die je belasting verlagen, en die door hun afbouw juist je marginale druk opdrijven. Met de 2026-bedragen.
De heffingskorting die werken lonend maakt voor ouders met een jong kind. Wie er recht op heeft, hoe de korting opbouwt met je arbeidsinkomen, en waarom hij vanaf 2027 in stappen verdwijnt.
Zelfde schijven, zelfde kortingen, en toch een fors verschil in belastingdruk. Hoe de zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling dat veroorzaken, en waarom het verschil kleiner wordt.
Twee mensen, hetzelfde inkomen, verschillende belasting. Waarom een uitkering fiscaal zwaarder wordt belast dan loon, en waarom dat botst met het idee dat je naar draagkracht hoort te betalen.
Hoge marginale druk en de armoedeval worden vaak verward. Wanneer ga je er door meer te werken echt niet op vooruit, en wanneer lijkt dat alleen maar zo?
Huur, inkomen, leeftijd en medebewoners bepalen samen je huurtoeslag. De regeling is per 2026 vereenvoudigd, maar de uitkomst blijft maatwerk.
Bijna iedereen wil van de toeslagen af, en toch worden ze alleen maar groter. Waarom afschaffen lastig is, en welke alternatieven (huishoudentoeslag, negatieve inkomstenbelasting) er liggen.
Lasten verzwaren zonder zichtbaar hoger tarief: door de indexatie te beperken schuif je eerder in een hoger tarief of verlies je eerder korting. Onzichtbaar, en niet alleen voor de hoogste inkomens.
Een verhoging die bedoeld is om zorgkosten te compenseren, kan via de afbouw van toeslagen grotendeels weglekken. Een echt geval, met de rechtszaak en de nuance: hoge marginale druk is nog geen armoedeval.
Geen vast bedrag maar maatwerk: je inkomen, het opvangtype en het aantal gewerkte maanden bepalen je toeslag. Waarom dat de marginale druk grillig maakt, en wat de plannen voor bijna gratis opvang betekenen.
De meest voorkomende én eenvoudigste toeslag: één vlakke afbouw met het inkomen, goed in te schatten. Voor wie hij is, en waarom zoveel mensen hem toch laten liggen.
Extra geld voor gezinnen met kinderen, naast de kinderbijslag. Hoe het afhangt van het aantal kinderen, hun leeftijd, alleenstaand ouderschap en je inkomen, en waarom alleenstaande ouders meer krijgen maar eerder afbouwen.
Het drempelinkomen achter de toeslagen. Het komt neer op je verzamelinkomen, telt het inkomen van je toeslagpartner mee, en daalt door aftrekposten. Daardoor verhoogt dezelfde aftrekpost je toeslag terwijl hij je belasting verlaagt.
Hypotheekrente krijg je terug tegen een afgetopt tarief in plaats van je toptarief, en je huis telt een klein bedrag bij je inkomen op. Het echte tarief wijkt af van het tarief op papier, zo onduidelijk dat zelfs de wetgever het misrekende.